Groep nijlpaarden in een slinkende poel van de Luangwa-rivier in Zambia
Alle dieren

Zoogdier · Nijlpaarden (Hippopotamidae)

Nijlpaarden zien in het wild

Hippopotamus amphibius · Hippopotamus

Op z'n best: jun · jul · aug · sep · okt0 bestemmingen

01In het kort

De nijlpaard in het kort

Overdag liggen ze als grijze rotsen in de rivier, alleen ogen, oren en neusgaten boven water. Toch zijn nijlpaarden verrassend actief: 's nachts lopen ze het land op om te grazen. Het diepe, brommende geluid van een groep nijlpaarden hoort bij elke safari langs het water.

Grootte
Lengte ongeveer 3 tot 5 m, schouderhoogte rond de 1,5 m.
Gewicht
Stieren ongeveer 1.500 tot 3.000 kg, koeien lichter [te verifiëren].
Levensverwachting
Ongeveer 40 jaar in het wild [te verifiëren].
Status (IUCN)
Kwetsbaar.
Populatie
Ruim 100.000 dieren, verspreid over Afrika ten zuiden van de Sahara [te verifiëren].
Sociale structuur
Groepen van meestal tien tot dertig dieren, in het droge seizoen soms veel groter. Een dominante stier verdedigt een stuk rivier; de groep bestaat vooral uit koeien met jongen.
Beste maanden
jan · feb · mei · jun · jul · aug · sep · okt · nov

02Waar te zien

Waar kun je de nijlpaard zien?

Nijlpaarden zie je bij rivieren, meren en lagunes in grote delen van Afrika ten zuiden van de Sahara. Boot- en kanotochten, zoals op de Chobe, de Zambezi en het Kazinga-kanaal, brengen je dichtbij; in het droge seizoen liggen ze in South Luangwa dicht opeen in de poelen.

South Luangwa

Zambia

De Luangwa-rivier met slinkende poelen in het droge seizoen. Grote aantallen nijlpaarden dicht op elkaar.

Lower Zambezi en Mana Pools

Zambia en Zimbabwe

De Zambezi met eilanden en zijarmen. Nijlpaarden vanuit een kano of boot.

Chobe

Botswana

Bootsafari's op de Chobe-rivier. Nijlpaarden samen met olifanten en krokodillen.

Okavango Delta

Botswana

Kanalen en lagunes. Mokoro-gidsen kennen de routes van de nijlpaarden en houden afstand.

Queen Elizabeth

Oeganda

Boottocht over het Kazinga-kanaal. Grote groepen nijlpaarden op korte afstand.

Murchison Falls

Oeganda

Boottocht over de Nijl naar de watervallen. Nijlpaarden langs de oevers van de Nijl.

Masai Mara en Serengeti

Kenia en Tanzania

Nijlpaardpoelen langs de Mara-rivier. Te combineren met de Grote Trek.

Loango

Gabon

Lagunes en kust. Nijlpaarden in lagunes en soms in de branding van de oceaan.

Landen waar je de nijlpaard kunt zien

Lees per land welke gebieden geschikt zijn en wanneer je het beste gaat.

04Wanneer te zien

De beste maanden

Nijlpaarden zie je het hele jaar, maar in het droge seizoen, van juni tot oktober, liggen ze dicht opeen in de slinkende rivieren en poelen. Dat maakt die maanden het indrukwekkendst.

Jan
Feb
Mrt
Apr
Mei
Jun
Jul
Aug
Sep
Okt
Nov
Dec

Donkergroen geeft de piekmaanden aan, lichtgroen de andere goede maanden.

januariGoed

Droog venster in Oost-Afrika; zuidelijke rivieren hoog en verspreid.

februariGoed

Idem.

maartMatig

Regens in het oosten, rivieren hoog.

aprilMatig

Lange regens in Oost-Afrika, nijlpaarden verspreid.

meiGoed

Droog seizoen begint in het zuiden, waterstanden dalen.

juniPiek

Rivieren slinken, groepen komen samen.

juliPiek

Idem.

augustusPiek

Idem.

septemberPiek

Poelen krimpen, dichte groepen en meer onderlinge spanning.

oktoberPiek

Heet en droog, nijlpaarden dicht opeen in de laatste poelen.

novemberGoed

Eerste regens, maar rivieren nog laag.

decemberMatig

Regens in het zuiden, rivieren stijgen.

Regionale verschillen

In zuidelijk Afrika is het droge seizoen (mei tot oktober) het sterkst, met oktober als meest dramatische maand in South Luangwa. In Oost-Afrika zijn juni tot oktober en januari tot februari goed. De boottochten op de Nijl en het Kazinga-kanaal in Oeganda zijn het hele jaar mogelijk.

Nijlpaardstier gaapt en toont zijn slagtanden op de Chobe-rivier

05Gedrag & ervaring

Hoe is het om een nijlpaard te zien?

Nijlpaarden zie je bijna altijd in het water: een groep koppen die boven komen, blazen en weer zakken. In de schemering klinkt het diepe, lachende gebrom over de rivier, en na zonsondergang lopen de dieren het land op om te grazen.

Het gapen, waarbij een stier zijn bek wijd opent en zijn slagtanden laat zien, is een dreiging, geen geeuw. Op de huid zie je soms een roodachtige laag: een eigen afscheiding die de huid beschermt tegen zon en uitdroging. Stieren verspreiden hun mest met draaiende staart om hun territorium te markeren. In het late droge seizoen neemt de spanning in overvolle poelen toe, met gevechten tussen stieren.

Fysieke inspanning: licht, vanuit een boot of voertuig. Neem nijlpaarden wel serieus: ze zijn verantwoordelijk voor veel ongelukken met mensen in Afrika, vooral als iemand tussen een nijlpaard en het water staat.

Fotografietips: Wees geduldig voor het gapen en gebruik serieopnames. Een lage positie vanuit een boot geeft een beeld op ooghoogte. Laag licht op het water en de glans op de natte ruggen werken goed.

De boot drijft langzaam langs de oever. Uit het water komen koppen omhoog, ogen die je volgen, een diepe zucht door de neusgaten. Dan gaat de grootste bek wijd open, en even is het stil aan boord. De stier sluit zijn kaken en zakt weer onder.

[EIGEN ERVARING]

06Praktisch & verantwoord

Waar je rekening mee houdt

Regels & permits

Volg altijd de aanwijzingen van gidsen op boot- en kanotochten. In kampen zonder omheining loop je 's avonds alleen met begeleiding, omdat nijlpaarden dan op het land grazen. Ga nooit tussen een nijlpaard en het water staan.

Gezondheid & voorbereiding

De meeste nijlpaardgebieden liggen in malariagebied. Rivier- en moerasgebieden hebben veel muggen, vooral in de schemering. Zwem niet in rivieren of meren waar nijlpaarden of krokodillen leven.

Natuurbescherming

Nijlpaarden gaan achteruit door verlies van leefgebied, conflicten met boeren over gewassen en stroperij voor vlees en de slagtanden. Kies voor tochten die afstand houden en de dieren niet opjagen.

07Combineren & verder

Combineer je reis

Goed te combineren met

  • afrikaanse-olifant
  • luipaard
  • berggorilla
  • schoenbek

Gerelateerde dieren

Landen & bestemmingen

zambiabotswanaugandazimbabwekeniatanzaniamalawigabonethiopiegambia

Wil je de nijlpaard in het wild zien?

Vertel welke dieren je wilt zien en hoe je graag reist. Je krijgt persoonlijk en vrijblijvend advies.