Lapland
Finland, Zweden en NoorwegenToendra en taiga boven de poolcirkel. Rendieren in hun cultureel landschap, met Sami-families die over hun leven met de dieren vertellen.
Alle dieren
Zoogdier · Hertachtigen (Cervidae)
Rendieren zien in het hoge noorden
Rangifer tarandus · Reindeer (caribou)
Op z'n best: jan · feb · mrt · dec0 bestemmingen
01In het kort
De rendier in het kort
Rendieren horen bij het hoge noorden als sneeuw en noorderlicht. In Lapland worden ze al eeuwenlang door de Sami gehoed, op Spitsbergen en in de Noorse bergen leven ze wild. In Noord-Amerika trekken ze als kariboe in enorme kuddes over de toendra.
- Grootte
- Schouderhoogte ongeveer 0,8 tot 1,4 m, sterk verschillend per vorm [te verifiëren].
- Gewicht
- Vrouwtjes ongeveer 80 tot 120 kg, mannetjes 100 tot 200 kg; het Spitsbergen-rendier is veel kleiner [te verifiëren].
- Levensverwachting
- Ongeveer 15 jaar in het wild [te verifiëren].
- Status (IUCN)
- Kwetsbaar, vanwege een sterke afname van veel wilde populaties.
- Populatie
- Enkele miljoenen wilde rendieren en kariboes, plus miljoenen gehoede dieren [te verifiëren].
- Sociale structuur
- Kuddes, van kleine groepen tot duizenden dieren tijdens de trek. Het rendier is het enige hertachtige waarbij ook de vrouwtjes een gewei dragen.
- Beste maanden
- jan · feb · mrt · apr · jun · jul · aug · sep · okt · dec
02Waar te zien
Waar kun je de rendier zien?
Rendieren zie je in het hoge noorden: gehoed door de Sami in Lapland, wild op de Noorse hoogvlaktes, en klein en dichtbij op Spitsbergen. In Canada en Alaska trekken ze als kariboe in kuddes over de toendra.
Spitsbergen
NoorwegenArctische toendra. Het kleine Spitsbergen-rendier, vaak dichtbij.
Hardangervidda en Dovrefjell
NoorwegenHoogvlaktes in Zuid-Noorwegen. Wilde bergrendieren, in Dovrefjell samen met muskusossen.
Noordelijke parken
Canada en Verenigde Staten (Alaska)Toendra en boreaal bos. Kariboes, soms in grote trekkende kuddes.
Landen waar je de rendier kunt zien
Lees per land welke gebieden geschikt zijn en wanneer je het beste gaat.
04Wanneer te zien
De beste maanden
In Lapland is de winter, van december tot maart, het populairst, met sneeuw en kans op noorderlicht. Spitsbergen en de Noorse hoogvlaktes bezoek je in de zomer en de herfst.
Jan
Feb
Mrt
Apr
Mei
Jun
Jul
Aug
Sep
Okt
Nov
Dec
Donkergroen geeft de piekmaanden aan, lichtgroen de andere goede maanden.
Wat zie je nog meer in Jan?Wat zie je nog meer in Feb?Wat zie je nog meer in Mrt?Wat zie je nog meer in Dec?
januariPiek
Winter in Lapland: sneeuw, rendieren bij de Sami, kans op noorderlicht.
februariPiek
Idem, meer daglicht.
maartPiek
Lange lichte dagen met sneeuw, prettig voor tochten.
aprilGoed
Sneeuw smelt, kuddes trekken naar de kalfgebieden.
meiMatig
Kalftijd, kuddes afgelegen en dooi.
juniGoed
Middernachtzon; kalveren bij de kuddes.
juliGoed
Spitsbergen op zijn best; muggen drijven kuddes naar sneeuwvelden.
augustusGoed
Idem.
septemberGoed
Herfstkleuren; bronsttijd begint.
oktoberGoed
Bronst, mannetjes met volgroeid gewei.
novemberMatig
Donker, voor de sneeuw echt ligt.
decemberPiek
Winter in Lapland, sneeuw en noorderlicht.
Regionale verschillen
Lapland is in de winter het populairst, van december tot maart. Spitsbergen bezoek je in de zomer, van juni tot september. De wilde bergrendieren in Noorwegen zoek je het best in zomer en herfst. De kariboetrek in Noord-Amerika heeft per kudde een eigen timing.
05Gedrag & ervaring
Hoe is het om een rendier te zien?
In Lapland is een ontmoeting met rendieren vaak ook een ontmoeting met de Sami, die vertellen over het hoeden en de trek tussen zomer- en wintergebieden. Wilde rendieren in Noorwegen zijn schuwer en zie je vaak op afstand, als een kudde die over de hoogvlakte trekt.
In de winter graven rendieren met hun hoeven door de sneeuw naar korstmos. Als een kudde loopt, hoor je een zacht klikkend geluid van pezen in hun poten. Mannetjes verliezen hun gewei na de bronst in de late herfst; vrouwtjes houden het vaak de hele winter, waardoor je in de sneeuw vooral vrouwtjes met gewei ziet.
Fysieke inspanning: meestal licht, maar in de Laplandse winter is het koud, soms ver onder nul. Tochten op de Noorse hoogvlakte vragen een redelijke conditie.
Fotografietips: Het blauwe winterlicht in Lapland geeft sfeervolle beelden. Een kudde in de sneeuw of op de toendra werkt goed als geheel. Houd je batterijen warm, want kou trekt ze snel leeg.
Het is blauw licht op de sneeuw, halverwege de middag. Tussen de berken graaft een kudde rendieren met hun hoeven naar mos. Als ze verder trekken, hoor je het zachte klikken van hun poten. Boven de bomen begint de lucht groen te kleuren.
[EIGEN ERVARING]
06Praktisch & verantwoord
Waar je rekening mee houdt
Regels & permits
Gehoede rendieren in Lapland zijn eigendom van Sami-families. Voer ze niet en benader ze niet zonder begeleiding. Rijd voorzichtig, want rendieren staan vaak op de weg. Op Spitsbergen houd je afstand en ga je buiten de nederzettingen alleen met een gids, vanwege ijsberen.
Gezondheid & voorbereiding
Reken in de winter op strenge kou en in de zomer op muggen in Lapland.
Natuurbescherming
Kies voor ervaringen die door Sami zelf worden georganiseerd, zodat de opbrengst bij de gemeenschap terechtkomt en je een eerlijk beeld krijgt. Wilde rendieren en kariboes gaan achteruit door klimaatverandering, verstoring van leefgebied en ziekten. In Noorwegen is bij wilde rendieren een dodelijke hersenziekte vastgesteld [te verifiëren]. Respecteer afsluitingen van gebieden.
07Combineren & verder
Combineer je reis
Wil je de rendier in het wild zien?
Vertel welke dieren je wilt zien en hoe je graag reist. Je krijgt persoonlijk en vrijblijvend advies.